متره و برآورد سینی کابل پروژه؛ محاسبه متراژ، اتصالات، ساپورت‌ها و پرت خرید

متره سینی کابل فقط به اندازه‌گیری طول مسیر و تبدیل آن به تعداد شاخه محدود نمی‌شود. برای تهیه یک سفارش دقیق باید مسیر مستقیم، زانوها، سه‌راهی‌ها، تبدیل‌ها، رابط‌ها، ساپورت‌ها، درپوش‌ها، دیوایدرها و سایر متعلقات نیز بررسی شوند.

یک برآورد ناقص می‌تواند در زمان اجرا باعث کمبود قطعه، توقف کار، خرید اضطراری و افزایش هزینه حمل شود. از طرف دیگر، سفارش بیش از نیاز نیز سرمایه پروژه را در موجودی غیرضروری درگیر می‌کند.

هدف از متره سینی کابل این است که نقشه یا مسیر واقعی پروژه به یک فهرست قابل خرید یا BOQ تبدیل شود؛ به شکلی که مسئول خرید بداند چه مقدار سینی، با چه عرض و ارتفاعی و همراه با چه تعداد اتصال و ساپورت باید سفارش داده شود.

در این راهنما فرآیند متره و برآورد سینی و نردبان کابل را مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم.

متره سینی کابل چیست؟

متره سینی کابل فرآیند استخراج مقدار تجهیزات مورد نیاز سیستم مدیریت کابل از روی نقشه، مدل اجرایی یا بازدید سایت است.

خروجی این فرآیند معمولاً شامل مواردی مانند زیر است:

• متراژ سینی کابل مستقیم
• متراژ نردبان کابل
• تعداد زانوهای افقی و عمودی
• تعداد سه‌راهی و چهارراهی
• تعداد تبدیل‌ها
• تعداد رابط‌ها
• تعداد ساپورت‌ها
• مقدار درپوش
• مقدار دیوایدر
• پیچ و مهره و متعلقات اتصال
• تجهیزات خاص مسیر

در پروژه‌های بزرگ این اطلاعات معمولاً وارد BOQ یا Bill of Quantities می‌شوند تا مبنای استعلام قیمت، خرید و کنترل مصرف قرار گیرند.

تفاوت متره سینی کابل با محاسبات فنی چیست؟

این دو موضوع به یکدیگر مرتبط هستند، اما یکسان نیستند.

در محاسبات فنی معمولاً سؤال‌هایی مانند این مطرح می‌شود:

• چه عرضی برای کابل‌ها مناسب است؟
• ظرفیت بار سینی چقدر باید باشد؟
• ضخامت ورق چه مقدار باشد؟
• فاصله ساپورت‌ها چگونه تعیین شود؟

اما در متره سؤال این است:

«حالا که سیستم طراحی شده، دقیقاً چه مقدار تجهیزات باید خریداری شود؟»

به همین دلیل بهتر است قبل از متره نهایی، طراحی مسیر، عرض سینی، نوع محصول و سیستم ساپورت مشخص شده باشند.

مرحله 1: مسیر سینی کابل را از روی نقشه مشخص کنید

اولین مرحله، شناسایی تمام مسیرهای Cable Tray در نقشه است.

برای هر مسیر باید مشخص شود:

• نقطه شروع
• نقطه پایان
• مسیر افقی
• مسیر عمودی
• تغییر جهت‌ها
• تغییر عرض
• انشعاب‌ها
• ورود به تابلو یا تجهیزات
• ارتفاع نصب

در پروژه‌های بزرگ بهتر است مسیرها کدگذاری شوند.

برای مثال:

CT-01
CT-02
CT-03

سپس متره هر مسیر به‌صورت جداگانه انجام شود.

این کار احتمال جا افتادن یک شاخه یا دوباره‌شماری مسیرها را کاهش می‌دهد.

مرحله 2: طول مسیرهای مستقیم را محاسبه کنید

بعد از مشخص شدن مسیر، طول قسمت‌های مستقیم محاسبه می‌شود.

فرض کنید یک مسیر دارای بخش‌های زیر باشد:

• 18 متر مسیر اصلی
• 12 متر مسیر فرعی
• 8 متر مسیر عمودی

متراژ مستقیم مسیر برابر مجموع این بخش‌ها خواهد بود.

اما هنوز نمی‌توان همین عدد را مستقیماً به سفارش نهایی تبدیل کرد؛ زیرا طول شاخه‌های قابل تأمین و محل اتصالات نیز باید بررسی شوند.

تعداد شاخه سینی چگونه محاسبه می‌شود؟

تعداد شاخه به طول شاخه تولیدی بستگی دارد.

برای مثال اگر محصول مورد استفاده شاخه‌های 2 متری داشته باشد، متراژ مسیر مستقیم بر طول هر شاخه تقسیم می‌شود.

اما همیشه باید مسیر واقعی بررسی شود؛ چون:

• انتهای مسیر ممکن است نیاز به برش داشته باشد.
• اتصالات بخشی از هندسه مسیر را تشکیل می‌دهند.
• تغییر ارتفاع می‌تواند طول واقعی را تغییر دهد.

بنابراین محاسبه ریاضی باید با نقشه اجرایی کنترل شود.

مرحله 3: تمام زانوها و تغییر جهت‌ها را شمارش کنید

یکی از رایج‌ترین خطاها در متره، محاسبه دقیق طول مستقیم ولی فراموش کردن اتصالات است.

مسیر سینی ممکن است شامل:

• زانوی افقی 90 درجه
• زانوی افقی 45 درجه
• زانوی عمودی داخلی
• زانوی عمودی خارجی

باشد.

هر تغییر جهت باید روی نقشه مشخص و جداگانه شمارش شود.

شعاع زانو نیز اهمیت دارد، زیرا نوع کابل و حداقل شعاع خم می‌تواند روی انتخاب فیتینگ تأثیر بگذارد. Cable Tray Institute نیز تأکید می‌کند که بزرگ‌ترین شعاع خم کابل از عوامل تعیین‌کننده شعاع فیتینگ سیستم سینی کابل است.

مرحله 4: سه‌راهی، چهارراهی و تبدیل‌ها را متره کنید

در نقاط انشعاب معمولاً به فیتینگ‌های خاص نیاز داریم.

سه‌راهی

زمانی استفاده می‌شود که یک مسیر به دو مسیر تقسیم شود یا یک شاخه به مسیر اصلی متصل شود.

چهارراهی

برای ایجاد تقاطع یا چند مسیر در یک نقطه استفاده می‌شود.

تبدیل

اگر عرض سینی در طول مسیر تغییر کند، باید نوع تبدیل نیز در متره ثبت شود.

برای مثال:

سینی 40 سانتی‌متر → سینی 20 سانتی‌متر

فقط نوشتن «یک تبدیل» کافی نیست؛ سایز ورودی و خروجی باید در لیست خرید مشخص باشد.

Cable Tray Institute نیز فیتینگ‌هایی مانند elbows، tees، crosses و risers را از اجزای استاندارد تغییر مسیر در سیستم‌های Cable Tray معرفی می‌کند.

مرحله 5: تعداد رابط سینی کابل را محاسبه کنید

رابط یا Splice Plate برای اتصال شاخه‌های متوالی سینی یا نردبان کابل استفاده می‌شود.

تعداد رابط به مواردی مانند:

• تعداد شاخه‌های مستقیم
• نوع اتصالات
• سیستم سازنده
• شکل مسیر

بستگی دارد.

یک اشتباه رایج این است که تعداد رابط فقط بر اساس تعداد شاخه محاسبه شود، بدون اینکه محل اتصال به زانو، سه‌راهی و سایر فیتینگ‌ها بررسی شود.

بهتر است مسیر روی نقشه به شکل واقعی دنبال شود و هر اتصال فیزیکی ثبت شود.

مرحله 6: ساپورت‌های سینی کابل را به برآورد اضافه کنید

ساپورت معمولاً یکی از بخش‌های پرهزینه و پرتعداد سیستم است و نباید در انتهای متره به‌صورت تقریبی به پروژه اضافه شود.

تعداد ساپورت‌ها به فاصله طراحی‌شده بین نگهدارنده‌ها بستگی دارد.

اما یک نکته مهم:

فاصله ساپورت یک عدد ثابت برای تمام پروژه‌ها نیست.

این فاصله به:

• نوع سینی
• بار کابل
• عرض
• ضخامت
• دهانه مجاز
• نوع ساپورت
• مشخصات سازنده

بستگی دارد.

علاوه بر مسیرهای مستقیم، محل فیتینگ‌ها نیز باید بررسی شود. NEMA VE 2 برای زانوها، سه‌راهی‌ها و سایر فیتینگ‌ها محل‌های پشتیبانی مشخصی را توصیه می‌کند و تأکید دارد که در صورت وجود دستور متفاوت سازنده، دستور سازنده ملاک قرار گیرد.

برای جزئیات بیشتر بهتر است مقاله «ساپورت سینی کابل» نیز به این بخش لینک شود.

مرحله 7: درپوش، دیوایدر و متعلقات جانبی را فراموش نکنید

هر پروژه الزاماً به درپوش یا دیوایدر نیاز ندارد.

اما اگر طراحی پروژه این تجهیزات را مشخص کرده باشد، باید در متره وارد شوند.

درپوش سینی کابل

اگر مسیر نیازمند Cover باشد، متراژ بخش‌های پوشش‌دار جداگانه محاسبه می‌شود.

برای مثال ممکن است فقط مسیر بیرونی ساختمان دارای درپوش باشد و قسمت داخلی بدون Cover اجرا شود.

دیوایدر

اگر کابل‌های قدرت، کنترل یا دیتا در یک سینی مشترک اما در بخش‌های جدا قرار گیرند، طول دیوایدر باید بر اساس مسیر واقعی جداسازی محاسبه شود.

اگر جداسازی در زانو و سه‌راهی نیز ادامه دارد، متعلقات مربوط به آن‌ها نیز باید در سفارش دیده شوند.

مرحله 8: لیست نهایی متریال یا BOQ تهیه کنید

بعد از تکمیل متره، خروجی باید به یک لیست قابل خرید تبدیل شود.

یک نمونه ساده:

راهنمای برآورد اقلام و تجهیزات موردنیاز برای اجرای سیستم سینی کابل

هرچه مشخصات BOQ دقیق‌تر باشد، احتمال اشتباه در استعلام و خرید کمتر می‌شود.

آیا باید برای سینی کابل درصد پرت در نظر گرفت؟

در پروژه واقعی معمولاً مقداری عدم قطعیت وجود دارد؛ اما استفاده از یک «درصد پرت ثابت» برای تمام پروژه‌ها روش دقیقی نیست.

پرت واقعی به عواملی مانند:

• میزان برش در سایت
• پیچیدگی مسیر
• دقت نقشه
• تغییرات اجرایی
• طول شاخه تولیدی
• شرایط حمل
• امکان استفاده مجدد از قطعات بریده‌شده

بستگی دارد.

در یک مسیر مستقیم با نقشه دقیق ممکن است پرت بسیار کم باشد، در حالی که مسیر پیچیده با تغییرات متعدد شرایط متفاوتی دارد.

بنابراین بهتر است مقدار رزرو خرید بر اساس شرایط پروژه و سیاست اجرایی پیمانکار تعیین شود، نه صرفاً یک درصد عمومی که برای همه پروژه‌ها استفاده شود.

تفاوت متره اولیه و متره اجرایی سینی کابل

در بسیاری از پروژه‌ها دو مرحله برآورد وجود دارد.

متره اولیه

در مرحله پیشنهاد قیمت یا مناقصه انجام می‌شود.

ممکن است اطلاعات پروژه هنوز کامل نباشد و برآورد بر اساس نقشه‌های اولیه انجام شود.

متره اجرایی

بعد از نهایی شدن نقشه‌ها و هماهنگی با سایر تأسیسات انجام می‌شود.

این متره باید دقیق‌تر باشد و مواردی مانند:

• تغییر مسیر واقعی
• ارتفاع نصب
• برخورد با لوله‌ها و کانال‌ها
• موقعیت تجهیزات
• نوع ساپورت

را لحاظ کند.

برای خرید اصلی پروژه بهتر است تا حد امکان از نقشه اجرایی یا Shop Drawing تأییدشده استفاده شود.

متره نردبان کابل چه تفاوتی دارد؟

اصول کلی متره نردبان کابل مشابه سینی کابل است.

اما ممکن است شرایط زیر متفاوت باشد:

• طول شاخه‌ها
• شعاع فیتینگ
• سیستم اتصال
• نوع ساپورت
• ظرفیت بار
• وزن کابل‌ها

در مسیرهای کابل قدرت سنگین، نردبان کابل ممکن است با سیستم‌های ساپورت متفاوت یا دهانه‌های طراحی‌شده دیگری اجرا شود.

بنابراین نباید صرفاً متره سینی را بدون بررسی مشخصات محصول به نردبان کابل تعمیم داد.

متره مسیر چندطبقه چگونه انجام می‌شود؟

در پروژه‌های صنعتی ممکن است چند سینی یا نردبان روی یک ساپورت مشترک نصب شوند.

برای مثال:

طبقه اول: کابل قدرت
طبقه دوم: کابل کنترل
طبقه سوم: کابل ابزار دقیق

در این حالت متراژ هر طبقه جداگانه محاسبه می‌شود.

اما سیستم ساپورت باید بر اساس بار کل مجموعه طراحی شود.

همچنین تعداد دیوایدر، درپوش و فیتینگ هر طبقه ممکن است متفاوت باشد.

اشتباهات رایج در متره سینی کابل

محاسبه فقط مسیر مستقیم

این خطا باعث جا افتادن تعداد زیادی از زانوها، رابط‌ها و فیتینگ‌ها می‌شود.

فراموش کردن مسیرهای عمودی

بخش‌های رایزر و تغییر ارتفاع نیز بخشی از متراژ واقعی هستند.

شمارش تقریبی ساپورت‌ها

ساپورت باید بر اساس طراحی و محل اتصالات متره شود.

استفاده از یک سایز برای کل پروژه

ممکن است مسیر اصلی عرض 50 سانتی‌متر داشته باشد، اما شاخه‌های فرعی 20 یا 30 سانتی‌متر باشند.

هر سایز باید جداگانه متره شود.

فراموش کردن درپوش و دیوایدر

متعلقات جانبی می‌توانند سهم قابل توجهی در هزینه نهایی پروژه داشته باشند.

تعیین پرت بدون بررسی مسیر

درصد ثابت برای تمام پروژه‌ها می‌تواند باعث خرید کم یا بیش از نیاز شود.

خرید قبل از نهایی شدن Shop Drawing

تغییر مسیر بعد از خرید می‌تواند باعث افزایش موجودی بلااستفاده و کمبود قطعات موردنیاز جدید شود.

چک‌لیست متره سینی کابل قبل از ارسال سفارش

راهنمای کنترل اقلام و جزئیات موردنیاز برای متره و برآورد سینی کابل

چگونه متره دقیق باعث کاهش هزینه پروژه می‌شود؟

متره دقیق الزاماً به معنی سفارش کمتر نیست.

هدف آن سفارش درست است.

یک BOQ دقیق می‌تواند:

• خرید اضطراری را کاهش دهد.
• تعداد ارسال‌های جداگانه را کمتر کند.
• موجودی اضافه را کاهش دهد.
• مقایسه قیمت تأمین‌کنندگان را ساده‌تر کند.
• کنترل مصرف پروژه را بهتر کند.
• برنامه نصب را منظم‌تر کند.

از این نظر، متره سینی کابل فقط یک فعالیت دفتر فنی نیست؛ بخشی از مدیریت هزینه و تأمین پروژه است.

استانداردها و اطلاعات سازنده چه نقشی در متره دارند؟

برخی مقادیر مورد استفاده در متره از نقشه استخراج می‌شوند، اما برخی دیگر به مشخصات فنی محصول وابسته‌اند.

برای مثال:

• فاصله مجاز ساپورت
• بار مجاز
• طول شاخه
• روش اتصال
• محل پشتیبانی فیتینگ‌ها

باید با اطلاعات سازنده و استاندارد مربوط به سیستم هماهنگ باشند.

Cable Tray Institute، NEMA VE 2 را راهنمای نصب سیستم‌های سینی کابل فلزی معرفی می‌کند و تأکید دارد این راهنما برای مهندسان، پیمانکاران و نیروهای نگهداری کاربرد دارد. 

NEMA همچنین یک راهنمای فعال برای انتخاب عرض Cable Tray در برخی نصب‌های کابل تک‌رشته‌ای تا 2000 ولت منتشر کرده است؛ بنابراین حتی انتخاب عرض نیز باید قبل از نهایی کردن مقادیر خرید بر اساس طراحی واقعی انجام شود. 

سوالات متداول درباره متره سینی کابل

متره سینی کابل از روی نقشه چگونه انجام می‌شود؟

ابتدا تمام مسیرهای مستقیم اندازه‌گیری می‌شوند و سپس زانو، سه‌راهی، چهارراهی، تبدیل، رابط، ساپورت و سایر متعلقات جداگانه شمارش می‌شوند.

تعداد شاخه سینی کابل چگونه محاسبه می‌شود؟

متراژ مسیر مستقیم بر طول شاخه محصول تقسیم می‌شود، اما برش‌ها، فیتینگ‌ها و شرایط واقعی مسیر نیز باید بررسی شوند.

تعداد ساپورت سینی کابل چگونه محاسبه می‌شود؟

بر اساس طول مسیر و فاصله مجاز نگهدارنده‌ها محاسبه اولیه انجام می‌شود، اما محل زانوها، سه‌راهی‌ها و سایر فیتینگ‌ها نیز باید جداگانه بررسی شود.

چند درصد پرت برای سینی کابل در نظر بگیریم؟

عدد ثابت مناسبی برای همه پروژه‌ها وجود ندارد. مقدار رزرو باید بر اساس پیچیدگی مسیر، کیفیت نقشه، طول شاخه، برش‌ها و سیاست اجرایی پروژه تعیین شود.

آیا درپوش سینی کابل باید برابر کل متراژ سینی باشد؟

فقط اگر کل مسیر طبق طراحی نیاز به Cover داشته باشد. در غیر این صورت متراژ درپوش باید برای قسمت‌های مورد نیاز جداگانه محاسبه شود.

BOQ سینی کابل باید شامل چه مواردی باشد؟

حداقل باید سینی مستقیم، فیتینگ‌ها، رابط‌ها، ساپورت‌ها و متعلقات مورد نیاز را همراه با سایز و مشخصات فنی هر قطعه شامل شود.

توان سینی کابل؛ تبدیل متره پروژه به سفارش دقیق

پس از تکمیل متره سینی کابل، مرحله مهم بعدی تبدیل BOQ به یک سفارش قابل تولید و تحویل است.

برای این کار باید مشخصاتی مانند:

• عرض سینی
• ارتفاع
• ضخامت
• نوع پوشش
• متراژ
• تعداد زانوها و انشعاب‌ها
• نوع ساپورت
• سایر متعلقات

به‌صورت دقیق مشخص شوند.

توان سینی کابل در زمینه تأمین سینی کابل، نردبان کابل، اتصالات، ساپورت‌ها و متعلقات سیستم مدیریت کابل فعالیت دارد.

برای استعلام دقیق‌تر پروژه می‌توان BOQ یا مشخصات مسیر را در اختیار کارشناسان مجموعه قرار داد تا تجهیزات مورد نیاز بر اساس مشخصات فنی سفارش بررسی شوند.

طراحی و متره سینی کابل نهایی باید بر اساس نقشه‌های تأییدشده، مشخصات فنی پروژه و شرایط واقعی محل اجرا انجام شود.

برای دریافت مشاوره رایگان و استعلام قیمت با کارشناسان ما تماس بگیرید : 09127637738

یا از طریق واتساپ پیام ارسال کنید.